Sojusze na rzecz innowacji w Erasmus+ - wiedza, umiejętności sektorowe i przedsiębiorczość

Sojusze na rzecz innowacji to jeden z najbardziej wymagających - i zarazem najhojniej finansowanych - instrumentów w ramach Akcji Kluczowej 2 programu Erasmus+. Łączą uczelnie wyższe, instytucje kształcenia zawodowego i przedsiębiorstwa wokół wspólnego zadania: modernizacji systemów edukacji i usuwania luk kompetencyjnych, które hamują wzrost gospodarczy i innowacyjność. W 2026 roku nabór zamknął się 10 marca, a dofinansowanie na projekt może wynieść do 1,5 mln euro. Poniżej znajdziesz szczegółowy opis obu grup projektów, wymagań wobec konsorcjów i zakresu działań kwalifikowanych.
Spis treści
- Struktura Sojuszy na rzecz innowacji - dwie grupy projektów
- Sojusze na rzecz edukacji i przedsiębiorstw - co finansują?
- Jakie działania są finansowane w Grupie 1?
- Sojusze na rzecz współpracy sektorowej w zakresie umiejętności
- Cele i priorytety Grupy 2 - Blueprint
- Wymagania wobec konsorcjum i warunki kwalifikowalności
- Finansowanie i czas trwania projektów
- Najczęstsze pytania
Struktura Sojuszy na rzecz innowacji - dwie grupy projektów
W perspektywie finansowej Erasmus+ 2021-2027 dawne "Sojusze na rzecz wiedzy" i "Sojusze na rzecz umiejętności sektorowych" zostały połączone w jedną akcję centralną zarządzaną przez EACEA - Sojusze na rzecz innowacji. Akcja dzieli się na dwie grupy projektów, które mają odrębne numery identyfikatorów zaproszenia, ale wspólny termin składania wniosków.
Nabór w 2026 roku przebiegał następująco:
- Grupa 1 - Sojusze na rzecz edukacji i przedsiębiorstw (Alliances for Education and Enterprises): identyfikator ERASMUS-EDU-2026-PI-ALL-INNO-EDU-ENTERP, termin: 10 marca 2026 r., godz. 17:00 czasu brukselskiego.
- Grupa 2 - Sojusze na rzecz współpracy sektorowej w zakresie umiejętności (Blueprint): identyfikator ERASMUS-EDU-2026-PI-ALL-INNO-BLUEPRINT, termin: 10 marca 2026 r., godz. 17:00 czasu brukselskiego.
Organizacja może złożyć wnioski do obu grup jednocześnie - udział w jednej nie wyklucza aplikacji do drugiej. Oba typy projektów są zarządzane przez EACEA jako akcje centralne, a wnioski składa się wyłącznie przez platformę Funding and Tender Opportunities Portal (FTOP).
W 2026 roku oba typy mają dodatkowy kontekst: Komisja Europejska oczekuje, że projekty będą reagować na poważne niedobory kompetencji w sektorach decydujących o konkurencyjności Europy, zgodnie z inicjatywą Unii Umiejętności (Union of Skills).
Sojusze na rzecz edukacji i przedsiębiorstw - co finansują?
Sojusze z Grupy 1 łączą uczelnie wyższe, instytucje kształcenia i szkolenia zawodowego oraz przedsiębiorstwa w ponadnarodowych partnerstwach o konkretnym i zorientowanym na efekty charakterze. Wszystkie strony mają wspólne cele i razem pracują nad innowacyjnymi podejściami do nauczania, zdobywania umiejętności i transferu wiedzy.
Cel nadrzędny to pobudzanie innowacji w szkolnictwie wyższym, kształceniu zawodowym, przedsiębiorstwach i szerszym otoczeniu społeczno-gospodarczym. W praktyce oznacza to trzy główne kierunki interwencji:
- Rozwijanie postaw i umiejętności w zakresie przedsiębiorczości - nie tylko w rozumieniu zakładania firm, ale też myślenia przedsiębiorczego, odporności na zmianę i gotowości do innowacji.
- Stymulowanie przepływu i wymiany wiedzy między szkolnictwem wyższym a przedsiębiorstwami - budowanie trwałych kanałów transferu wiedzy, wspólne badania stosowane, projekty pilotażowe.
- Reagowanie na wyzwania społeczne i gospodarcze - zmiany demograficzne, cyfryzacja, sztuczna inteligencja, zmiany klimatu, innowacje w organizacji pracy.
Sojusze realizują spójny i wzajemnie powiązany zestaw działań, który powinien być elastyczny i adaptowany do różnych kontekstów w całej UE. Nie chodzi o jednorazowe szkolenie ani wymianę studentów, ale o wypracowanie systemowych rozwiązań, które będą działać po zakończeniu projektu.
Jakie działania są finansowane w Grupie 1?
Zakres działań możliwych w Grupie 1 jest szeroki, ale wszystkie muszą służyć celom innowacyjnym i wykazywać wartość dodaną na poziomie europejskim. Typowe kategorie działań obejmują:
- Opracowywanie nowych programów nauczania - modułowych, interdyscyplinarnych, łączących wiedzę akademicką z wymaganiami rynku pracy.
- Tworzenie metod nauczania opartych na rozwiązywaniu rzeczywistych problemów (problem-based learning), uczeniu się przez działanie i metodykach projektowych.
- Opracowywanie otwartych zasobów edukacyjnych i narzędzi cyfrowych dostępnych dla szerokiego grona odbiorców po zakończeniu projektu.
- Organizowanie laboratoriów innowacji, przestrzeni kokreacji i programów wymiany personelu między uczelniami a firmami.
- Budowanie regionalnych lub sektorowych ekosystemów innowacji, w których uczelnie pełnią rolę centrum wiedzy dla lokalnych przedsiębiorstw.
Sojusze mogą też organizować działania mobilnościowe - wyjazdy studentów, naukowców i pracowników - ale tylko w zakresie, w jakim uzupełniają inne działania projektu i wnoszą wartość dodaną do osiągania jego celów. Mobilność nie jest celem samym w sobie, lecz narzędziem.
Sojusze na rzecz współpracy sektorowej w zakresie umiejętności
Sojusze z Grupy 2, powszechnie określane jako "Blueprint" od nazwy planu działania na rzecz współpracy sektorowej w zakresie umiejętności, mają wyraźnie inny charakter niż Grupa 1. O ile Grupa 1 skupia się na innowacji edukacyjnej, o tyle Grupa 2 celuje w strukturalną zmianę systemów kształcenia zawodowego w konkretnych sektorach gospodarki.
Każdy projekt w Grupie 2 dotyczy jednego lub kilku powiązanych profili zawodowych w określonym sektorze. Projekt musi wykazać, że dany sektor boryka się z niedoborem lub niedopasowaniem kompetencji oraz że proponowane działania doprowadzą do systemowego i trwałego usprawnienia podaży odpowiednich umiejętności.
Sojusze Blueprint są powiązane z Paktem na rzecz umiejętności - inicjatywą Komisji Europejskiej mobilizującą partnerów sektorowych do podnoszenia i zmiany kwalifikacji siły roboczej. Projekt musi wspierać realizację paktu przez wypracowanie strategii sektorowej z precyzyjnie określonymi celami i wskaźnikami.
Cele i priorytety Grupy 2 - Blueprint
Sojusze na rzecz współpracy sektorowej w zakresie umiejętności dążą do osiągnięcia czterech głównych celów, które powinny być wyraźnie odzwierciedlone w projekcie.
Pierwszym celem jest identyfikacja istniejących i pojawiających się potrzeb kompetencyjnych w zawodach danego sektora. Projekt musi opierać się na rzetelnej analizie danych o rynku pracy - trendach zatrudnienia, luków umiejętności, prognozach popytu na określone kwalifikacje.
Drugim celem jest modernizacja kształcenia i szkolenia zawodowego przez dostosowanie oferty do aktualnych potrzeb rynku pracy. Obejmuje to aktualizację programów nauczania, włączanie uczenia się w miejscu pracy oraz tworzenie nowych metod kształcenia. Projekt powinien też pokazać, jak kształcenie zawodowe może stać się siłą napędową innowacji i wzrostu gospodarczego sektora.
Trzecim celem jest zwiększenie uznawania i przenoszalności kwalifikacji. Certyfikaty, dyplomy i kompetencje zdobyte w jednym kraju powinny być rozpoznawalne w innych krajach programu Erasmus+. Projekt powinien przyczynić się do budowania wzajemnego zaufania między systemami kształcenia zawodowego i ułatwiać mobilność zawodową w danym sektorze.
Czwartym celem jest wzmocnienie wymiany wiedzy i praktyki między instytucjami edukacyjnymi a rynkiem pracy. Wymaga to trwałych i regularnych kanałów informacji - nie jednorazowych konsultacji, ale mechanizmów pozwalających instytucjom kształcenia stale śledzić zmieniające się potrzeby pracodawców.
W 2026 roku szczególne znaczenie mają dwa priorytety horyzontalne: umiejętności cyfrowe - jako kompetencje niezbędne dla wszystkich profili zawodowych - oraz umiejętności ekologiczne, rozumiane jako zdolność do pracy w bardziej zrównoważonej, niskoemisyjnej gospodarce. Projekty, które integrują oba wymiary, mają większe szanse na pozytywną ocenę.
Wymagania wobec konsorcjum i warunki kwalifikowalności
Oba typy sojuszy stawiają konkretne wymogi wobec składu konsorcjum. Minimalna liczba partnerów i ich profil różnią się w zależności od grupy.
Dla Grupy 1 - Sojusze na rzecz edukacji i przedsiębiorstw - wymagane jest, by w konsorcjum znalazły się co najmniej 3 podmioty rynku pracy (przedsiębiorstwa lub organizacje pośredniczące - izby gospodarcze, związki zawodowe, stowarzyszenia branżowe) oraz co najmniej 3 podmioty organizujące kształcenie i szkolenia. W każdym projekcie musi być co najmniej jedna instytucja szkolnictwa wyższego i jeden organizator kształcenia i szkolenia zawodowego (VET). Uczelnie wyższe z krajów UE lub krajów stowarzyszonych z programem muszą posiadać Kartę Erasmusa dla szkolnictwa wyższego (ECHE).
Dla Grupy 2 - Blueprint - wymagania są analogiczne: co najmniej 3 podmioty rynku pracy i co najmniej 3 instytucje edukacyjne lub szkoleniowe. Konsorcjum powinno być reprezentatywne dla danego sektora i obejmować organizacje z kilku krajów programu, aby projekt miał wymiar transnarodowy.
| Kryterium | Grupa 1 - Edukacja i przedsiębiorstwa | Grupa 2 - Blueprint sektorowy |
|---|---|---|
| Cel projektu | Innowacja w edukacji, transfer wiedzy, przedsiębiorczość | Strategia sektorowa dla umiejętności, modernizacja VET |
| Min. partnerzy rynku pracy | 3 (firmy lub organizacje branżowe) | 3 (firmy lub organizacje branżowe) |
| Min. instytucje edukacyjne | 3 (w tym min. 1 uczelnia i 1 instytucja VET) | 3 (w tym min. 1 uczelnia i 1 instytucja VET) |
| Zakres sektorowy | Jeden lub kilka sektorów, podejście tematyczne | Jeden konkretny sektor lub kilka powiązanych profili zawodowych |
| Mobilność uczestników | Dopuszczalna jako uzupełnienie działań | Dopuszczalna jako uzupełnienie działań |
| Powiązanie z inicjatywą UE | Unia Umiejętności, priorytety cyfrowe i ekologiczne | Pakt na rzecz umiejętności, Plan działania Blueprint |
| Zarządzanie | EACEA (akcja centralna) | EACEA (akcja centralna) |
| Identyfikator naboru 2026 | ERASMUS-EDU-2026-PI-ALL-INNO-EDU-ENTERP | ERASMUS-EDU-2026-PI-ALL-INNO-BLUEPRINT |
Wnioskodawcy muszą być podmiotami publicznymi lub prywatnymi, zarejestrowanymi w państwie członkowskim UE lub w kraju stowarzyszonym z programem Erasmus+. Organizacje z krajów niestowarzyszonych mogą uczestniczyć wyłącznie jako partnerzy stowarzyszeni - nie mogą być koordynatorami ani partnerami pełnoprawnymi.
Finansowanie i czas trwania projektów
Oba typy sojuszy są finansowane w formie ryczałtu pokrywającego do 80% szacowanego budżetu projektu. Pozostałe co najmniej 20% musi pochodzić ze źródeł własnych partnerów konsorcjum. Maksymalna kwota dotacji zależy od czasu trwania projektu:
- Projekt dwuletni: ryczałt do 1 000 000 euro.
- Projekt trzyletni: ryczałt do 1 500 000 euro.
Finansowanie jest przyznawane na podstawie oceny planu pracy i budżetu, a nie rzeczywistych kosztów rozliczanych po fakcie. Ryczałt oznacza, że dofinansowanie wypłacane jest w oparciu o osiągnięte rezultaty i wykonane działania, a nie na podstawie faktur i wydatków. To upraszcza rozliczenia, ale jednocześnie wymaga starannego zaplanowania kamieni milowych i produktów projektu już na etapie pisania wniosku.
Wnioski składa się do Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA) wyłącznie przez platformę Funding and Tender Opportunities Portal. Formularz wniosku składa się z Części A (dane administracyjne organizacji) i Części B (opis techniczny projektu). Ocena wniosków obejmuje trzy bloki: trafność, jakość projektu i oddziaływanie.
Najczęstsze pytania
Czym różnią się Sojusze na rzecz innowacji od Partnerstw współpracy w Erasmus+?
Partnerstwa współpracy (KA2) to mniejsze projekty ponadnarodowe zarządzane przez Narodowe Agencje, z budżetem do 400 000 euro dla projektów pełnowymiarowych. Sojusze na rzecz innowacji to akcje centralne zarządzane przez EACEA, z budżetem do 1,5 mln euro, skierowane do konsorcjów łączących uczelnie, instytucje VET i przedsiębiorstwa. Wymagają większego konsorcjum i bardziej systemowego podejścia do innowacji.
Czy polska uczelnia może być koordynatorem sojuszu?
Tak, pod warunkiem posiadania ważnej Karty Erasmusa dla szkolnictwa wyższego (ECHE). Polska instytucja może być liderem konsorcjum i zarządzać projektem. Organizacje z Białorusi są wyłączone z tej akcji - nie mogą uczestniczyć ani jako koordynatorzy, ani jako partnerzy pełnoprawni.
Czy można złożyć wniosek do obu grup jednocześnie?
Tak. Organizacja może być wnioskodawcą lub partnerem w kilku projektach w ramach różnych grup. Nie ma ograniczenia uniemożliwiającego udział w Grupie 1 i Grupie 2 jednocześnie - ważne, by każdy projekt był oddzielnym konsorcjum z własnym, spójnym zakresem działań.
Czy projekt musi obejmować mobilność studentów lub pracowników?
Nie jest to wymagane, ale jest dopuszczalne. Mobilność może być elementem projektu, jeśli uzupełnia inne działania i wnosi wartość dodaną do osiągania celów sojuszu. Sama mobilność nie może być jednak głównym celem projektu w ramach Sojuszy na rzecz innowacji - do tego służy Akcja 1 (KA1) programu Erasmus+.
Jak umiejętności cyfrowe i ekologiczne wpływają na ocenę projektu?
W naborze 2026 Komisja Europejska explicite wskazała, że projekty reagujące na poważne niedobory kompetencji w sektorach istotnych dla konkurencyjności Europy będą priorytetowo traktowane. Projekty zawierające wiarygodne, zintegrowane podejście do umiejętności cyfrowych i ekologicznych - nie tylko jako punkt w opisie, ale jako realne składowe programów kształcenia lub strategii sektorowej - zwiększają szanse na uzyskanie wysokiej oceny w kryterium trafności.
Ile wynosi wymagany wkład własny konsorcjum?
Co najmniej 20% kosztów projektu musi być pokryte ze środków własnych partnerów. Przy maksymalnej dotacji 1,5 mln euro (projekt trzyletni) wkład własny wynosi co najmniej 375 000 euro. Wkład ten jest rozłożony między partnerów konsorcjum proporcjonalnie do ich zaangażowania w projekt.
Gdzie znaleźć aktualne wytyczne dla wnioskodawców?
Pełna dokumentacja - przewodnik po programie, wzory umów i instrukcje wypełniania formularzy - jest dostępna na stronie Erasmus+ Komisji Europejskiej (erasmus-plus.ec.europa.eu) i na platformie FTOP. Narodowa Agencja Erasmus+ w Polsce (erasmusplus.org.pl) prowadzi dodatkowe webinaria informacyjne dla potencjalnych wnioskodawców przed każdym nowym naborym.
Organizacje planujące aplikację do Sojuszy na rzecz innowacji powinny zacząć przygotowania odpowiednio wcześnie - budowanie konsorcjum, które spełnia minimalne wymogi składowe i jest zdolne do realizacji projektu o wartości miliona euro lub więcej, wymaga zwykle kilku miesięcy. Pierwszym krokiem jest analiza, który typ sojuszu lepiej pasuje do profilu i doświadczenia organizacji, a następnie poszukiwanie partnerów z komplementarnym zapleczem w co najmniej kilku krajach programu Erasmus+.
Zobacz również
Zaproszenie do składania wniosków: Współpraca społeczeństwa obywatelskiego w dziedzinie młodzieży EACEA/32/2015




